Janusz Stanisław Kowalski ps. „Rokita” (ur. 1924, Hrubieszów, zm. 2022, Lębork) – pułkownik Wojska Polskiego w stanie spoczynku, doktor nauk medycznych, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari. Przed wybuchem II wojny działał w Związku Harcerstwa Polskiego. W latach 1942-1944 był żołnierzem Okręgu Lwowskiego i Okręgu Lublin Armii Krajowej. Podczas Akcji „Burza” w Lublinie był zastępcą dowódcy plutonu AK. W sierpniu 1944 roku wcielony do 1. Armii Wojska Polskiego. 14 września 1944 roku brał udział w desancie na pomoc powstaniu warszawskiemu. Po przepłynięciu Wisły on i kilku zwiadowców zostało przejętych przez oddział por. Andrzeja Romockiego ps. „Morro” z Batalionu „Zośka”. Był obecny przy jego śmierci, zaś sam w krótkim czasie został postrzelony w obydwie nogi. 19 września został ponownie postrzelony w bok, po dwóch dniach nie widząc szans na ewakuację przepłynął Wisłę wpław. Do stycznia 1945 roku przebywał w szpitalach polowych w Otwocku i Lublinie. Następnie uczestniczył w walkach o Wał Pomorski, Odrę i Berlin. Po zakończeniu działań wojennych do października 1945 roku przebywał na terenie pow. siedleckiego. Brał udział w potajemnych spotkaniach z żołnierzami 5 i 6. Wileńskiej Brygady AK oraz bandami pozorowanymi, które były złożone z niektórych żołnierzy 1. WDP im. T. Kościuszki oraz funkcjonariuszy UB. W październiku 1945 urlopowany bezterminowo na studia. W latach 1945-1951 studiował medycynę w Lublinie i Szczecinie, uzyskał stopień lekarza i zrobił specjalizację II stopnia w położnictwie i ginekologii. Pełnił funkcje ordynatora i dyrektora szpitala, prowadził własną praktykę. Zmarł 26 stycznia 2022 w Lęborku w wieku 97 lat.
more...
less
[00:00:10] Walki na Pradze we wrześniu 1944 r. Natarcie 1 Dywizji od strony Radości.
[00:02:20] Specyfika działań zwiadu podczas wymiany jednostek na linii frontu. Ofensywa polskiego wojska 10 września 1944. Kompania boh. znalazła się na Saskiej Kępie, gdzie walczyła radziecka dywizja, w której było wielu Polaków z Białorusi. Przygotowania do desantu.
[00:08:07] Przeniesienie z batalionu remontu czołgów do kompanii zwiadu 1 Dywizji Wojska Polskiego. Zajęcie pozycji na Pradze – ochotnicy do pierwszego desantu zwiadu. Nabór do polskiego wojska na Wołyniu i Podolu. Skład kompanii zwiadu, nastroje patriotyczne – hymn kompanii.
[00:16:58] Radzieccy dowódcy w 1 Dywizji WP, polska kadra oficerska. Przedział wiekowy żołnierzy kompanii zwiadu. Przygotowania do desantu ochotników – dostarczenie trzech gumowych łodzi przez saperów.
[00:19:51] Dowódcą desantu był plutonowy Wójcik, drugą łodzią dowodził podchorąży Ochnik, trzecią boh. (w stopniu st. strzelca podchorążego).
[00:20:50] Ćwiczenia na poligonie w latach powojennych. Boh. brał udział w ćwiczeniach 2 Pułku Desantowego z Lęborka – wozy bojowe na wyposażeniu jednostki „Niebieskich Beretów” i jej zadania.
[00:24:04] Batalion wzmocnienia sanitarnego – zadania na czas wojny. Ćwiczenia na poligonie. Wyposażenie szpitala polowego – kradzież opium podczas ćwiczeń.
[00:29:20] Przed specjalizacją z położnictwa i ginekologii boh. był przez rok chirurgiem w lubelskim szpitalu. Zmiana oddziału, gdy ordynatorem został dr Sowiakowski. Praca chirurga – przywiezienie rannego z granatem w kieszeni. Kwalifikacje zawodowe boh.
[00:34:10] Podczas ćwiczeń boh. był zastępcą dowódcy batalionu wzmocnienia sanitarnego – organizacja batalionu: kuchnie polowe, łączność, transport. Awanse boh.
[00:36:35] Praca na oddziale położniczym szpitala w Szczecinie. Przypadek cesarskiego cięcia – chłopiec dostał imię po doktorze.
[00:40:00] Po zrobieniu specjalizacji boh. miał być ordynatorem w szpitalu w Świnoujściu – wyjazd by obejrzeć mieszkanie – wiadomość o morderstwie w sąsiedztwie. Boh. dostał pracę w szpitalu w Resku.
[00:42:52] Życie zawodowe boh. Kłopoty z pracą doktorską o porodach miednicowych. Przeprowadzka do Słupska, praca pod okiem dr Modrzejewskiego, zrobienie II stopnia specjalizacji. Dalsza praca w Złotowie. Boh. wygrał konkurs na ordynatora oddziału w Lęborku. Praca doktorska u prof. Modrzejewskiego. Po obronie doktoratu boh. został dyrektorem szpitala ds. lecznictwa – praca do emerytury.
[00:52:47] Aborcje w szpitalu w Lęborku i Słupsku. Kłopoty lekarza z Wejherowa, który odmówił wykonania aborcji.
[00:57:18] Szpitalna pomoc kobietom, które poddały się nielegalnym zabiegom przerywania ciąży.
[00:58:58] Pomoc ofiarom gwałtów w czasach PRL-u i współcześnie. Przyczyny zabiegów przerywania ciąży. Działalność holenderskich organizacji pro-aborcyjnych. Brak lekarzy położników i ginekologów.
[01:05:20] Specyfika pracy położnika – śmierć pacjentki, która dostała wylewu krwi do mózgu podczas porodu i innej, której wody płodowe dostały się do krwiobiegu – procedury szpitalne. Cesarki u zmarłych kobiet.
[01:13:15] Boh. opisywał ciekawsze przypadki. Dokształcanie położników – omawianie przypadków pacjentek, które zmarły – studiowanie materiałów, które nadsyłano z klinik.
[01:17:40] Śmierć pacjentki z niewydolnością krążenia.
[01:20:00] Po wybuchu w Czarnobylu boh. był na wczasach w Jałcie – korzystanie z pływalni po okazaniu zaświadczenia od dermatologa.
[01:22:05] Cesarskie cięcie u pacjentki z chorobą Heinego-Medina – odesłanie dziecka i matki do szpitala zakaźnego, „odkażenie” alkoholem.
[01:26:25] Zabezpieczanie się lekarzy przed zagrożeniem ze strony wirusa HIV, operowanie pacjentki z kiłą.
[01:29:05] Wprowadzenie stanu wojennego – wizyta oficera szukającego w szpitalu lekarza, który nie zgłosił się na komisję wojskową.
[01:33:30] Marek Balicki był przewodniczącym NSZZ Solidarność w lęborskim szpitalu. Aresztowanie Balickiego – próba uwolnienia go podjęta przez boh. Zatarg Balickiego z ordynatorem oddziału psychiatrycznego.
more...
less
Pilecki Institute Library in Warsaw
ul. Sienna 82
Mon - Fri 8:00 - 16:00
(+48) 22 182 24 75
Reading Room of the Augustów Branch of the Pilecki Institute
ul. 3 Maja 16
Tue, Thu 09:00 - 16:00
(+48) 502 461 075
Berlin Branch of the Pilecki Institute
Pariser Platz 4a
Tue - Fri 10:30 - 17:30
(+49) 30 275 78 955
New York Branch of the Pilecki Institute
92 Greenwich Street
Mon - Fri 10:00 - 16:00
(+1) 917 655 9918
This page uses 'cookies'. More information
In the Pilecki Institute Archives we gather and make available digital versions of various documents. All of them describe the fates of Polish citizens who experienced two totalitarianisms – the German and the Soviet – in the 20th century. We acquire digital copies of documents held by numerous domestic and foreign institutions: the Bundesarchiv, the United Nations Archives, the British National Archives and the Polish State Archives. In this way we are building a knowledge base and a hub for comprehensive research on the Second World War and the dual occupation of Poland – for scholars, journalists, people of culture, families of the victims and witnesses to the crimes, as well as all history enthusiasts.
Our website archiwum.instytutpileckiego.pl presents a complete collections catalog. They can be easily navigated thanks to the full-text search engine and descriptions attached to all items. Access to the content is possible only at the reading rooms of the Pilecki Institute’s Library in Warsaw and Berlin, where our employees help with general inquiries regarding the collections, help users navigate our online catalogs, and enable access to materials subject to availability restrictions.
Some documents, such as those from the Bundesarchiv or the KARTA Center, are subject to restrictions resulting from agreements between the Institute and the transferring institutions. After arriving at the Library, visitors must sign relevant declarations granting access to documents exclusively on site. Information on access restrictions is included in the Library’s regulations. Before the visit, we encourage you to familiarize yourself with the scope and structure of our archival, library and audio-visual resources, as well as with the visiting rules and regulations concerning the use of the collections.
Everyone interested in using our collections is invited to the Pilecki Institute Library in Warsaw and the Reading Rooms of the Augustów, Berlin and New York Branches. Their contact details can be found here. Remote access to some materials from the Pilecki Institute Archives is also possible. We also ask that you read the rules for visiting and accessing the collections in advance.
Please read the privacy policy. Using the website is a declaration of an acceptance of its terms.