Sygnarek Sławomir

Świadkowie Epoki

IP/DF/SE/0040

14 czerwca 2018

0:19

Sławomir Sygnarek (ur. 1960, Grójec), wnuk stryjeczny kpt. Antoniego Sygnarka, weterana Armii Poznań i uczestnika kampanii wrześniowej, w tym bitwy nad Bzurą.

[00:00:10] Autoprezentacja boh. urodzonego w 1960 r. w Grójcu.
[00:00:20] Antek [Sygnarek] był bratem dziadka boh. – sporadyczne kontakty rodzinne. Gdy boh. był nastolatkiem, stryjeczny dziadek zaczął go traktować poważniej, rozmawiać z nim. Boh. jeździł po kraju autostopem i odwiedził krewnego w Gliwicach – długie rozmowy. Antek potrafił opowiadać. Boh. i koledzy jeżdżąc po kraju mieli wpięte znaczki „Element antysocjalistyczny”, stryj widział w nich buntowników, „którzy by chcieli gardło przegryźć temu reżimowi” i uspokajał młodych. W opowieściach pokazywał okropności wojny, zmuszał do refleksji.
[00:02:28] Patriotyzm stryja Antoniego – refleksje. Stryj wiedział wszystko o systemie, to od niego boh. dowiedział się o Katyniu. W czasie wojny był w obozie jenieckim w Neubrandenburgu. Z tego obozu Niemcy wysłali komisję lekarską, był w niej lekarz sądowy, Polak, który po powrocie do oflagu zwołał oficerów i powiedział, że stan zwłok wskazuje na to, że nie mogli tego zrobić Niemcy. Oficerowie postanowili tego oficjalnie nie potwierdzać – powody.
[00:04:53] Boh. interesowała wojna i o tym rozmawiał ze stryjem – inne tematy. Stryj korespondował z prof. [Władysławem] Tatarkiewiczem. Wspomnienia stryja z wojny były bardzo realistyczne – wpływ na młodzież, pacyfizm. Stryj opowiadał, że Niemcy przenosili obóz i wozili za oficerami ich bibliotekę, a w tym czasie jeńcy idący pieszo umierali. Jeńcy mieli przystanek w obozie koncentracyjnym, przestrzeń dla nich oddzielono drutem kolczastym. Oficerowie oddali więźniom obozu swoje racje żywnościowe, kilku z nich zginęło bijąc się o jedzenie. Cel opowieści stryja. [+]
[00:07:48] Stryj opowiadał o trzydniowych walkach nad Bzurą i na nowo to przeżywał. Zginęło ok. 60 procent oficerów, wielu dostało się do niewoli.
[00:09:00] Stryj [Antoni Sygnarek] pochodził z rodziny chłopskiej. Przed wojną mieszkano we wsi Janówek, rodzina nie była biedna, ale wykształcenie dziecka z rodziny wielodzietnej graniczyło z cudem. Dziadek boh. zawziął się, że jeden z jego braci musi skończyć szkołę, a Antek był bardzo zdolny i poszedł do liceum w Grójcu. Po maturze poszedł do szkoły oficerskiej, potem został w wojsku. Starszy brat Władysław Sygnarek zginął w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Wcześniej założył w Grójcu POW [Polska Organizacja Wojskowa]. Stryj Antoni po latach napisał wspomnienia poświęcone bratu Władysławowi, chciał je wydać i napisał w tej sprawie do burmistrza Grójca.
[00:12:17] Stryj spisał życiorys, służył m.in. w Tarnowie i Skierniewicach, tu zastał go wybuch wojny. Po latach opowiadał o wojsku przed wojną, o manewrach. Jako oficer miał konia Bucefała i ordynansa.
[00:13:40] We wrześniu [nad Bzurą] stryj został lekko ranny – zachowanie Niemców z jednostek liniowych po bitwie. Stryj dostał się do niewoli. Po latach opowiadając o bitwie chciał w młodych ludziach zaszczepić pacyfizm. Refleksje na temat śmierci córki boh. – zmiana w życiu. Boh. jako młody człowiek chodził 11 Listopada na demonstracje w Warszawie – trasa, budy milicyjne w parku Saskim. Przestał chodzić na manifestacje, gdy zaczęły brać w nich udział tłumy, „już nikt się nie bał, wszyscy się stali bohaterami”. Stryj przez grozę swoich przeżyć chciał pokazać młodym coś innego. Na stare lata zajął się geologią i zebrał wiele ciekawych kamieni. Współczesny brak pasjonatów – refleksje nad polską edukacją i brakiem korelacji różnych dziedzin. Stryj „nie dawał nam od razu wędki, tylko pokazywał jak tą rybę można złapać”.
więcej...
mniej

Saramonowicz Wojciech

Czerniak Grzegorz

Instytut Pileckiego

Film