Kamiński Mieczysław
Mieczysław Kamiński (ur. 1936, Mokobody k. Siedlec) opowiada o losach miejscowej społeczności żydowskiej pod okupacją niemiecką oraz o przejściu frontu niemiecko-sowieckiego przez jego rodzinne tereny. W jego rodzinnym domu ogrzewali się w zimie Żydzi, jednak rodzina bała się udzielić im długotrwałej pomocy.
more...
less
[00:00:01] Autoprezentacja boh. urodzonego w 1936 r. w Kolonii Mokobody. Prezentacja rodziców: Zofii i Stefana Kamińskich oraz dwóch sióstr.
[00:00:52] Początek niemieckiej okupacji w Mokobodach. Przed wojną Żydzi trudnili się handlem i rzemiosłem, jeden był właścicielem olejarni. Abram był handlarzem, Komar właścicielem barana. Łapanki na roboty do Niemiec – wszyscy wrócili po wojnie do domów.
[00:04:32] Francuzi [jeńcy z obozu w Suchożebrach] tłukli kamienie na drodze – zachowanie niemieckich strażników.
[00:05:37] W Woli Suchożebrskiej był obóz dla sowieckich jeńców wojennych, getto było w Węgrowie.
[00:06:14] Sołtys dostał rozkaz, by odwieźć Żydów do Węgrowa, ale nie zrobił tego i Żydzi zimą wchodzili do domów, by się ogrzać. Z grupy ukrywających się Żydów przeżył Mosiek, syn Abrama. [+]
[00:07:44] Obóz w Woli Suchożebrskiej – skazanie jeńców sowieckich na śmierć głodową. Okoliczni chłopi wywozili ciała na cmentarz w lesie w Osinach. Ucieczka grupy jeńców sowieckich, dwóch (Wasyl i Iwan) przeżyło wojnę ukrywając się w okolicy i pomagając chłopom. [+]
[00:10:11] Na Kolonii stacjonowali Niemcy z radiostacją. Przed nadejściem frontu rodzina została przesiedlona do pobliskiej wsi Zemły. Po trzech dniach wróciła do domu – z powodu zajęcia gospodarstwa przez radzieckich żołnierzy przeniesiono się do rodziny w Mokobodach. Końskie zewłoki na ulicach. Wasyl i Iwan zostali wcieleni do armii. [+]
[00:13:47] Odgłosy bombardowania Mokobodów – Niemcy uciekli ze szkoły na cmentarz, potem wyjeżdżali zamaskowanymi samochodami. Straty wśród mieszkańców wsi. Walki Niemców z Rosjanami w Kolonii Mokobody.
[00:16:32] Mosiek, syn Abrama, przyjaźnił się z synem sąsiada, razem hodowali króliki. Ukrywający się w okolicy Żydzi przychodzili do domu po jedzenie, Żyd-krawiec szył ubrania i za swoje usługi dostawał żywność. [+]
[00:18:22] Dziadkowie Kamińscy i stryj oraz rodzina boh. mieszkali w tym samym domu. Niektórzy ukrywali Żydów w zamian za korzyści majątkowe.
[00:20:12] Jeńcy, którzy uciekli z obozu przebywali w okolicy 2-3 lata, inny jeniec został zabity przez partyzantów. Działalność granatowych policjantów. W okolicy nie było zbyt wielu żydowskich rodzin.
[00:22:37] Cmentarz jeńców radzieckich w Suchożebrach, po wojnie Rosjanie ekshumowali pojedyncze zwłoki. Ucieczka grupy jeńców z obozu.
[00:23:47] Siostra Mośka ukrywała się w oborze i zimą zamarzła.
[00:25:26] Po wojnie Mosiek przyszedł do domu, ale boh. nie wie, o czym rozmawiał z rodzicami. Sołtys miał odwieźć Żydów z Mokobodów do Węgrowa, ale zostawił ich w Kolonii Mokobody, niedaleko domu rodziny boh. – Żydzi przyszli, by się ogrzać. Postawa mieszkańców wsi. Przypadek kobiety, która nie mogła zostawić dziecka.
[00:30:38] W okolicy działała partyzantka – wysadzanie niemieckich pociągów. Po przejściu frontu Rosjanie wyłapywali partyzantów, których gromadzili w szkole – metody śledcze.
[00:32:43] Relacje z Żydami przed wojną. W okolicy nikt nie ukrywał Żydów z obawy przed represjami. Zniszczenie żydowskiego cmentarza.
[00:35:13] Partyzanci często nocami przychodzili do domu, ojciec ich woził. Niemcy nie przeprowadzali rewizji w gospodarstwie, ale sąsiadowi zabrali kartofle.
[00:37:16] Na Syberię wywieziono Romana Dębskiego ze Skupi oraz Romana Górskiego z Zaliwia – obydwaj wrócili do domów.
[00:39:04] Wiele osób z okolicy wywieziono na roboty do Niemiec. Siostra teścia, Lucyna, pracowała jako pokojówka u bezdzietnego małżeństwa, poznała parobka sąsiadów, Józefa Krawczyńskiego i wyszła za niego.
[00:41:41] Boh. nie zapisał się do partii – życie w PRL-u.
[00:43:04] Po wojnie nauczyciele mówili dzieciom o obozie w Oświęcimiu i Treblince. W szkole nie mówiono o Katyniu. Po wojnie nie można było śpiewać piosenki „Czerwone maki na Monte Cassino”.
[00:46:40] Boh. prowadził gospodarstwo rolne, potem był murarzem. Działalność Solidarności w Siedlcach. Wprowadzenie stanu wojennego – kilku chłopaków z okolicy trafiło do ZOMO.
[00:49:02] Zbiegowie z obozu jenieckiego ukrywali się u kliku gospodarzy, nocowali w stodołach. Po wyzwoleniu Rosjanie wcielili ich do wojska.
[00:51:30] Życie religijne podczas okupacji. Zachowanie księdza w czasach PRL. Boh. ukończył szkołę podstawową w Mokobodach, lubi czytać grube książki. Rozmowy z wnukami o biedzie, której boh. doświadczył. Podczas okupacji rodzina miała jedną krowę, kury – gotowane potrawy.
[00:55:58] Uroczystości państwowe podczas PRL-u, ściganie rolników przez milicję w dniu obchodów święta 22 Lipca.
[00:57:12] Przesłanie do wnuków. W okolicy ukrywało się czterech zbiegów z obozu jenieckiego, dwaj przeżyli do wyzwolenia.
more...
less
See similar materials in the "Chronicles of Terror" testimonies database: