Klimek Wanda

Świadkowie Epoki

IP/DF/SE/0395

3 października 2016

12:09:00

Wanda Klimek z d. Zarzecka (ur. 1927, Starosielce) pochodzi z rodziny kolejarskiej, jej ojciec pracował jako maszynista. W czasie okupacji pani Wanda była łączniczką Armii Krajowej (ps. „Bąbelek”), a jej mąż Sławomir Klimek ukrywał się po ucieczce z transportu na wschód. Rodzina jej męża w Lininie k. Góry Kalwarii przez dwa lata przechowywała Gabriela Pilzmanna, kilkunastoletniego żydowskiego chłopca (po wojnie wyjechał do Argentyny). Pani Wanda opowiada też o działalności Kazimierza Popławskiego, który przemycał osoby z getta warszawskiego przez granicę w Małkini na teren ZSRR.

[00:00:06] Autoprezentacja boh. pochodzącej z miasteczka kolejarskiego Starosielce koło Białegostoku [od 1954 dzielnica miasta]. Boh. pochodziła z rodziny kolejarskiej, ojciec był maszynistą.
[00:00:33] W 1939 r. do Starosielc weszli Niemcy, a potem na dwa lata Rosjanie. W czasie okupacji niemieckiej boh. była w konspiracji – pseudonim, złożyła przysięgę w Armii Krajowej. Pracowała w magistracie, miała wgląd do kartoteki, była gońcem. W konspiracji była łączniczką, na terenie powiatu białostockiego jeździła rowerem.
[00:02:12] Prezentacja rodziców męża. Jego dziadkowie pochodzili z Linina koło Góry Kalwarii [fotografie rodzinne]. Teść miał młyn, który istnieje do tej pory. Mąż [Sławomir Klimek] ukrywał się przez całą okupację. W 1939 r. był podchorążym, brał udział w kampanii wrześniowej. Był wieziony [przez sowietów] z Włodzimierza Wołyńskiego na wschód. W Równem miał miejsce „cud ocalenia”, mąż przez Wilno i Łapy wrócił do domu.
[00:03:16] W Lininie rodzina męża pomagała ukrywającemu się Żydowi Gabrielowi Pilzmannowi. Kryjówka była w stodole, nikt z rodziny nie wiedział o tym, że chłopak tam się ukrywa. Pilzmann mówił, że nocuje nad Wisłą. Po wojnie wyjechał do Argentyny. [+]
[00:05:03] Ksiądz Marceli Godlewski pomagał Żydom, mówiono, że dzieci żydowskie wyprowadzał pod sutanną.
[00:05:30] Kazimierz Popławski mieszkał w Warszawie, w czasie okupacji przyjeżdżał do Białegostoku, ponieważ zajmował się przerzucaniem Żydów z Warszawy na tereny ZSRR. Kuzynka Stefa Włostowska mieszkała w Szepietowie przy torach na trasie kolejowej Warszawa Białystok, u niej zatrzymywał się Popławski. Ostatni raz przyjechał niedługo przed likwidacją getta w 1943 r., była z nim kobieta, która została u kuzynki. Popławski zatrzymał się w domu boh., następnego dnia rano pojechał do Białegostoku i więcej się nie pokazał. Potem ojciec mówił, że na murze warszawskiego getta wisiały zwłoki dwóch ludzi powieszonych za przeprowadzanie Żydów. W domu kuzynki czekała na Popławskiego kobieta, którą tam zostawił. W domu Stefy Włostowskej Żydzi mogli się wykąpać, coś zjeść. [+]
more...
less

Dąbek Agnieszka

Racia Bogdan

Instytut Pileckiego

Film