Benedykt Kuprianowicz (ur. 1936, Zabłudów) opowiada o swoim rodzinnym Podlasiu i zesłaniu jego rodziny na Syberię w 1941 roku. Wraz z matką i siostrą trafili do Nowosybirska, potem do Kargasoku, następnie w głąb tajgi do Poddzielnika i z powrotem do Kargasoku, Tomska i na końcu na teren Kazachstanu. Wspomina chorobę mamy i siostry, okradzenie przez Polaka, współtowarzysza niedoli, zimno i pluskwy. Opowiada o swoim spotkaniu z niedźwiedziem na Syberii, opisuje lokalne warunki życia. Syberię opisuje oczami małego chłopca i wspomina jako przygodę. Rodzinie udało się powrócić do kraju w 1946 roku, spotkać się z ojcem i rozpocząć nowe życie. Pan Benedykt ukończył studia medyczne.
[00:00:06] przedstawienie postaci
[00:00:27] Rodzice, ojciec służył w żandarmerii Piłsudskiego, w czasie wojny musiał się ukrywać, nie bywał w domu, NKWD pytało o niego. Przyjechała do pomocy babcia. Matka religijna, pomagała ludziom, angażowała się w kościelne uroczystości. Siostra boh.
[00:03:55] Życie przed wojną, wspomnienie psa owczarka, który ciągnął boh. na sankach.
[00:05:23] W 1941 r. żołnierze radzieccy przyszli z nakazem wywózki „daleko na wschód”. Młody żołnierz pomagał im się pakować, kożuszek boh. Droga na stację [w Żedni] w szoferce na kolanach żołnierza. [+]
[00:10:26] Podróż w wagonie bydlęcym przez dwie doby, zatrzymali się w Gniazdowie [Gniezdowo?], dojechali do Nowosybirska. Wysiadka na ładnym dworcu, przejazd ciężarówką.
[00:14:00] Koczowanie w Nowosybirsku dwa tygodnie, rozdzielanie Polaków. Boh. z rodziną pojechali do Kargosoka. W drodze matka chorowała, miała wysoką temperaturę, trafiła do ambulatorium, w tym czasie Polak ukradł jej biżuterię. Po tygodniu mama wróciła. Opieka pani Zosi
[00:18:28] W Kargasoku było kilka polskich rodzin. Matka odzyskała część precjozów, Polak się przyznał.
[00:20:45] Życie w Kargasoku, matka pracowała w lesie, zbierała gałęzie. Boh. spotkał niedźwiedzia, który szedł na dwóch łapach. Mieszkanie u rybaka, w ziemlance - pomieszczeniu wykopanym w ziemi z niskimi pryczami.
[00:23:20] Siostra zachorowała na zapalenie płuc. Zabrano rodzinę do Poddzielnika w tajdze, gdzie zamieszkali w dużym typowym domu myśliwskim, który mieścił z 5-6 rodzin
[00:24:36] Podróż na południe całą grupą, jechali lepszymi wagonami, były otwarte. Wiadomość o Katyniu. Boh. poszedł do szkoły.
[00:28:30] Najgorszy moment wyjazdu do Nowosybirska: choroba mamy, wysoka gorączka, żołnierz odmówił podania wody chorej, strach o życie matki. Droga po rzece Ob statkiem z Nowosybirska do Kargasoku, ok. 10 dni. Tam matka boh. trafiła do ambulatorium. Nieduży statek z przyczepą.
[00:41:49] Porwanie łódki przez prąd rzeki podczas zabawy w Poddzielniku, ktoś wskoczył do rzeki i uratował chłopców.
[00:47:50] Praca mamy w Tomsku, wynagrodzenie za pracę. Boh. w wieku 6 lat łowił ryby.
[00:49:20] Głód w Tomsku, pensje były niewystarczające. Zamieszkali w przyzakładowym domu dla pracowników, dostali jeden pokój. Praca matki w fabryce zapałek w Tomsku.
[00:54:23] Poddzielnik, duży, zaniedbany dom myśliwsko-rybacki. Walka z pluskwami, polewanie ścian wrzątkiem, okadzanie dymem. Po 2 tygodniach można było normalnie funkcjonować.
[00:58:42] Wspólne życie, walka z pluskwami, wspólne marzenia o powrocie do Polski, wróżenie. [+]
[01:02:28] Wyjazd do Tomska – tam sytuacja Polaków była korzystna, siostra chodziła tam do szkoły.
[01:14:13] Gruzja, matka pochodziła z rodziny rzeźniczej, została szefową kuchni w stołówce w kołchozie. Boh. poszedł do szkoły.
[01:26:33] Powrót do Polski w marcu 1946. Ogromna radość. Białystok - tam się zgłosili z zameldowali. Dom i zabudowania spalone, poszukiwania nowego lokum.
[01:30:20] Euforia, kiedy dowiedzieli się, że Polska jest już wyzwolona. Pakowanie rzeczy. Podróż powrotna, opis powracających do Polski ludzi.
[01:33:00] Wizyta u fryzjera.
[01:35:15] Podczas wywózki ojcu dało się zbiec, przeżył wojnę. Spotkanie z ojcem w domu wujka, emocje.
[01:49:35] Chłopięce wrażenia z pobytu na Syberii: łowienia ryb w Tomsku, początek wojny
[01:54:40] Zabłudów, opis miasteczka
more...
less
Pilecki Institute Library in Warsaw
ul. Sienna 82
Mon - Fri 8:00 - 16:00
(+48) 22 182 24 75
Reading Room of the Augustów Branch of the Pilecki Institute
ul. 3 Maja 16
Tue, Thu 09:00 - 16:00
(+48) 502 461 075
Berlin Branch of the Pilecki Institute
Pariser Platz 4a
Tue - Fri 10:30 - 17:30
(+49) 30 275 78 955
New York Branch of the Pilecki Institute
92 Greenwich Street
Mon - Fri 10:00 - 16:00
(+1) 917 655 9918
This page uses 'cookies'. More information
In the Pilecki Institute Archives we gather and make available digital versions of various documents. All of them describe the fates of Polish citizens who experienced two totalitarianisms – the German and the Soviet – in the 20th century. We acquire digital copies of documents held by numerous domestic and foreign institutions: the Bundesarchiv, the United Nations Archives, the British National Archives and the Polish State Archives. In this way we are building a knowledge base and a hub for comprehensive research on the Second World War and the dual occupation of Poland – for scholars, journalists, people of culture, families of the victims and witnesses to the crimes, as well as all history enthusiasts.
Our website archiwum.instytutpileckiego.pl presents a complete collections catalog. They can be easily navigated thanks to the full-text search engine and descriptions attached to all items. Access to the content is possible only at the reading rooms of the Pilecki Institute’s Library in Warsaw and Berlin, where our employees help with general inquiries regarding the collections, help users navigate our online catalogs, and enable access to materials subject to availability restrictions.
Some documents, such as those from the Bundesarchiv or the KARTA Center, are subject to restrictions resulting from agreements between the Institute and the transferring institutions. After arriving at the Library, visitors must sign relevant declarations granting access to documents exclusively on site. Information on access restrictions is included in the Library’s regulations. Before the visit, we encourage you to familiarize yourself with the scope and structure of our archival, library and audio-visual resources, as well as with the visiting rules and regulations concerning the use of the collections.
Everyone interested in using our collections is invited to the Pilecki Institute Library in Warsaw and the Reading Rooms of the Augustów, Berlin and New York Branches. Their contact details can be found here. Remote access to some materials from the Pilecki Institute Archives is also possible. We also ask that you read the rules for visiting and accessing the collections in advance.
Please read the privacy policy. Using the website is a declaration of an acceptance of its terms.