Stefan Krawczyk (ur. 1938, Warszawa) wspomina okupację niemiecką widzianą oczami dziecka, Powstanie Warszawskie, wysiedlenie z miasta i powrót w 1945 roku oraz dzieciństwo w odbudowującym się mieście. Opowiada też o ojcu, wywiezionym na Syberię, i jego losach w Armii Andersa.
Streszczenie relacji (UWAGA: czasy wg plików oryginalnych, a nie zmontowanej relacji!) CAM_1_C0000
[00:00:35] opis rodziny, rodzice mieszkali i pracowali w Warszawie. Ojca poznał w wieku 10 lat.
[00:03:47] opis pracy ojca przed wojną.
[00:05:00] ojciec w Armii Andersa.
[00:05:25] mieszkanie przed wojną, po upadku powstania warszawskiego wysiedlenie.
[00:06:02] obok domu rodzinnego wybuchła bomba, wszyscy udali się do piwnic.
[00:07:17] wysiedlenie, Niemcy zabierali wszystkie rzeczy, ocalała obrączka, którą matka włożyła do kieszonki boh.
[00:09:08] stos z ludzkich ciał, przed bramą elektrowni kilka ciał złożonych na sobie.
[00:10:01] transport do Pruszkowa.
[00:10:33] obóz przejściowy w Pruszkowie, trafia tam matka, boh.i jego brat.
[00:13:22] wieś Mnin [woj. świętokrzyskie], boh.widzi trupa, strzały. Stryj zrobił chodaki z drewna.
[00:15:33] mama wróciła do Warszawy, domu rodzinnego już nie było.
[00:16:15] przeprowadzka do Rzychlina (powiat kutnowski) do ciotki i wuja. Rozpoczęcie edukacji.
CAM_1_C0001
[00:00:37] opis dzieciństwa w Rzychlinie, zabawy na jabłoniach.
[00:02:10] powrót do Warszawy z matką, bratem i kuzynem. Poszukiwania lokum w zniszczonej Warszawie. Za cukierki nawoływał klientów przewozów.
[00:07:05] szkoła podstawowa, uczęszcza do szkoły przy ul. Drewnianej (kostka na ulicy była drewniana).
[00:09:10] powrót ojca, matka poszukiwała go przez Caritas. Obawa ojca przed powrotem spowodowana aresztowaniem działaczy AK. Ojciec przywiózł słodycze.
[00:11:25] zabawy, majsterkowanie, robienie proc.
[00:13:45] powrót ojca, kontynuacja.
[00:15:05] mieszkanie.
[00:16:02] szkoła przy Drewanianej.
[00:16:40] pochody 1-majowe.
[00:17:01] śmierć Stalina, „każdy musiał płakać”.
[00:18:35] praca ojca .
[00:19:50] milicja – masowe pobicia „tłukła każdego jak leci”.
[00:20:40] jazda tramwajem.
[00:22:03] powrót ojca.
[00:22:37] wojenna historia ojca: gdy pojechał w rodzinne strony na handel, został zatrzymany przez Rosjan jako szpieg i wywieziony na Syberię. Z armią Andersa opuścił ZSRR, walczył pod Monte Cassino.
CAM_1_C0002 [00:03:41] po powrocie ojciec przywiózł z Anglii skrzynię po amunicji, a w niej płaszcz oraz łóżko.
[00:05:14] szlak, którym podążał ojciec z Armią Andersa, listy ojca, zapiski.
[00:07:13] odnalezienie się ojca w nowej rzeczywistości, zniszczona Warszawa, sadzenie drzew.
[00:08:55] listy od ojca: dopytywał, czy wracać do Polski, czy nie, wahanie.
[00:11:35] służba wojskowa boh. - pan Stefan służył w marynarce wojennej przez 3 lata.
[00:12:00] bezproblemowy powrót ojca do pracy.
[00:13:38] służba wojskowa boh. w marynarce wojennej na Helu. Służył na okręcie, na którym gościli m.in. Władysław Gomółka, Józef Cyrankiewicz, Marian Spychalski, Nikita Chruszczow.
[00:15:37] historia kuzyna.
[00:16:07] rodzina Baumów - po wojnie zostali w Polsce.
[00:17:40] zakończenie wojny: byli wtedy na wsi, boh. nie przypomina sobie wyraźnego oznajmienia końca wojny.
[00:20:45] w czasie powstania warszawskiego choroba - trudne warunki, zachorowali na czerwonkę. Snajperzy strzelali „jak do kaczek”.
[00:22:00] wybuch powstania warszawskiego, samego powstania boh. nie pamięta.
CAM_1_C0003
[00:00:01] okupacyjna rzeczywistość, strzały, przechodzenie przez elektrownię.
[00:02:06] finanse rodziny, dom utrzymywała matka, rodzina w Warszawie.
[00:05:20] kontynuacja opowieści o ojcu.
[00:16:06] „techniczny” zawód pana Stefana, opis technologii, różnica między nowoczesnym sprzętem a starym.
[00:21:00] gdyby wojny nie było - wywody na temat historii.
[00:22:50] przejście na emeryturę, aktywność na emeryturze, opis dzieci i wnucząt.
[00:26:27] opis ojca (kontynuacja).
[00:27:30] stan wojenny, opis sytuacji rodzinnej, śmierć żony.
CAM_1_C0004 [00:03:55] postać matki.
more...
less
Pilecki Institute Library in Warsaw
ul. Sienna 82
Mon - Fri 8:00 - 16:00
(+48) 22 182 24 75
Reading Room of the Augustów Branch of the Pilecki Institute
ul. 3 Maja 16
Tue, Thu 09:00 - 16:00
(+48) 502 461 075
Berlin Branch of the Pilecki Institute
Pariser Platz 4a
Tue - Fri 10:30 - 17:30
(+49) 30 275 78 955
New York Branch of the Pilecki Institute
92 Greenwich Street
Mon - Fri 10:00 - 16:00
(+1) 917 655 9918
This page uses 'cookies'. More information
In the Pilecki Institute Archives we gather and make available digital versions of various documents. All of them describe the fates of Polish citizens who experienced two totalitarianisms – the German and the Soviet – in the 20th century. We acquire digital copies of documents held by numerous domestic and foreign institutions: the Bundesarchiv, the United Nations Archives, the British National Archives and the Polish State Archives. In this way we are building a knowledge base and a hub for comprehensive research on the Second World War and the dual occupation of Poland – for scholars, journalists, people of culture, families of the victims and witnesses to the crimes, as well as all history enthusiasts.
Our website archiwum.instytutpileckiego.pl presents a complete collections catalog. They can be easily navigated thanks to the full-text search engine and descriptions attached to all items. Access to the content is possible only at the reading rooms of the Pilecki Institute’s Library in Warsaw and Berlin, where our employees help with general inquiries regarding the collections, help users navigate our online catalogs, and enable access to materials subject to availability restrictions.
Some documents, such as those from the Bundesarchiv or the KARTA Center, are subject to restrictions resulting from agreements between the Institute and the transferring institutions. After arriving at the Library, visitors must sign relevant declarations granting access to documents exclusively on site. Information on access restrictions is included in the Library’s regulations. Before the visit, we encourage you to familiarize yourself with the scope and structure of our archival, library and audio-visual resources, as well as with the visiting rules and regulations concerning the use of the collections.
Everyone interested in using our collections is invited to the Pilecki Institute Library in Warsaw and the Reading Rooms of the Augustów, Berlin and New York Branches. Their contact details can be found here. Remote access to some materials from the Pilecki Institute Archives is also possible. We also ask that you read the rules for visiting and accessing the collections in advance.
Please read the privacy policy. Using the website is a declaration of an acceptance of its terms.