Kita Lucjan

Świadkowie Epoki

IP/DF/SE/1705

24 lipca 2022, Klucze

0:37

Lucjan Kita (ur. 1926, Klucze) – w czasie okupacji niemieckiej członek Armii Krajowej ps. „Skiba” (placówka Klucze), współpracował z partyzanckim oddziałem Gerarda Woźnicy „Hardego”. Ukrywał się zagrożony wywózką na roboty przymusowe, a następnie pracował w warsztacie elektrycznym w fabryce papieru w Kluczach. Po wojnie pracował jako elektryk w fabryce w Kluczach.

[00:00:08] Dane boh. i imiona rodziców. Boh. pracował w fabryce jako elektryk przy obsłudze maszyn elektrycznych. Ucieczka Niemców pracujących w biurach fabrycznych. Inżynier Kotas wychodził jako ostatni i kazał pracownikom być na portierni i pilnować zakładu.
[00:03:00] Potem do fabryki wpadli cywile niemieccy, folksdojcze, mówili po polsku i niemiecku, kazali boh. iść do domu. Kiedy wyszedł na skarpę, przy szosie usłyszał ostrzał z niemieckiego karabinu maszynowego. Rozmowa boh. z niemieckim żołnierzem w drodze z fabryki do domu. Był 1 września 1939 r.
[00:05:40] Kiedy Niemcy zajęli tereny zamieszkane przez boh., wstąpił do konspiracji. Miał być wywieziony na roboty przymusowe, ale znajomy ojca p. Krytikow/Kurtikow w Arbeitsamcie załatwił, że boh. nie zabrali.
[00:07:45] Okoliczności uniknięcia przez boh. wywózki na roboty przymusowe. Niemcy dobijali się do domu, kiedy boh. szykował się do ucieczki. Zachowania rodziców boh. i opis domu. Na strychu leżały wartościowsze rzeczy wuja Leona Kity. Boh. ukrył się w piwnicy pod schodami między beczkami kapusty. Wyszedł dopiero wtedy, kiedy Niemcy sobie poszli.
[00:13:00] Przed wizytą Niemców przestrzegł boh. Czesław Kocjan. Elektryk, który ożenił się z siostrzenicą boh., też miał być wywieziony, ale został. W fabryce inżynier Kotas bił boh. i jego młodych kolegów rękawiczkami po twarzach, chowali się przed nim.
[00:16:10] Stefan Piątek był kierownikiem i należał do partyzantki. Zdobywanie broni przez boh. i partyzantów. W lesie były niemieckie namioty z zamaskowaną bronią, m.in. granatami.
[00:20:30] Koło fabryki był posterunek pograniczników, odbywali warty. Boh. z kolegami „popili” i zabrali granat z niemieckiej kryjówki.
[00:22:40] Postać „Hardego” [Gerard Woźnica ps. „Hardy”]. Po wyzwoleniu w starej szkole boh. odbyła się zabawa. Postać Mańka Stefno. Adam [Pichcia] był komendantem w UB i na zabawie mierzyli do siebie z „Hardym” z pistoletów. Był tam też Stefan Piątek, który potem odszedł z „Hardym”.
[00:27:00] Po wojnie boh. miał co 1-2 tyg. przesłuchania na UB w Olkuszu, jeździł na nie rowerem. Tematyka przesłuchań. Boh. do niczego się nie przyznawał, do znajomości z „Hardym” również. Podczas przesłuchań bywał bity.
[00:30:45] Boh. z kolegami szedł z Golczowic do zakładu, gdzie schowali zdobytą broń, m.in. zdobyli karabin zabierając go strażnikowi.
[00:31:50] Koniec wojny w zakładzie. „Tak zwane UB” rabowało majątki, wszystko podzieliło między sobą i nie podzieliło się z robotnikami. PPS i PPR. „Pepeerowcy” i partyzanci wszystko kradli.
[00:34:10] Wyzwolenie i wejście Rosjan wiązało się z dokonywanymi przez nich kradzieżami. Potem UB wzięło sobie działki i pobudowali się. Historie rodzinne lokalnych funkcjonariuszy UB.
more...
less

Grygiel Małgorzata

Miziołek Michał

Instytut Pileckiego

Film