Chmielecka Hanna

Świadkowie Epoki

IP/DF/SE/0399

21 sierpnia 2016

12:07:00

Hanna Chmielecka opowiada o swojej mamie Helenie, która w 1942 zdecydowała się przyjąć pod swój dach młodą Żydówkę Dorę Frankenberg z Radziejowa. Dziewczyna mieszkała dwa lata w gospodarstwie Chmieleckich w Woli Wapowskiej koło Kruszwicy, nieopodal ukrywał się jej brat Jakub. W 1944 wzmogły się obławy ze strony Niemców, więc Helena Chmielecka zdecydowała, aby Dorę przekazać komuś innemu. Niestety łącznik się nie zgłosił, a przestraszona dziewczyna ukryła się z bratem w stogu siana. Tam znaleźli ich Niemcy. Młodzi Żydzi najprawdopodobniej wskutek tortur zeznali Niemcom, że pomagała im Helena Chmielecka. Kobietę aresztowano i umieszczono w obozie koncentracyjnym w Ravensbrück. Tam zmarła w niejasnych okolicznościach w grudniu 1944.

[00:00:04] Autoprezentacja boh., w czasie okupacji jej rodzina została wysiedlona z Woli Wapowskiej do Skotnik.
[00:00:22] Prezentacja fotografii matki Heleny Chmieleckiej oraz ojca Teofila Chmieleckiego, przedstawienie rodzeństwa [zdjęcia]. W czasie okupacji matka, która nie miała nogi, zajmowała się dziećmi, a ojciec pracował w majątku. Znajoma, która potem była w Ravensbrück razem z matką, przysłała do niej Żydówkę – ukrywanie dziewczyny, Dory Frankenberg, przez dwa lata. Gdy ktoś pukał do drzwi, dziewczyna chowała się, pewnego dnia boh. zapukała i została ukarana. W tamtym czasie nie wiedziała, że Dora jest Żydówką, starsze rodzeństwo wiedziało. [+]
[00:03:28] Dora mieszkała w pokoju babci. Była tam też skrytka. Dziewczyna chowała się, gdy ktoś obcy przychodził do domu. Miała starszego brata, który ukrywał się w pobliskiej stodole. Dora przynosiła mu jedzenie, widział to brat boh. Gdy matka przyjęła ją do domu, ojciec oficjalnie o tym nie wiedział. Dowiedziano się, że Niemcy planują rewizję we wsi. Matka wysłała Dorę w kierunku Radziejowa, poszła z nią dwójka starszego rodzeństwa. Dora schowała się w stogu, Niemcy ją znaleźli i zmusili do mówienia.
[00:05:50] Nocą do domu przyjechało dwóch gestapowców, którzy aresztowali matkę. Boh. i siostra widziały to spod pierzyny. Rodzice siedzieli na łóżku – wymierzenie broni w matkę, reakcja ojca. Pożegnanie matki z dziećmi. Wszyscy płakali, a boh., która nie rozumiała tej sytuacji udawała, że płacze. Irena i Henryk, starsze rodzeństwo, odprowadzili matkę do przystanku wąskotorówki. [+]
[00:07:48] Matka trafiła do więzienia w Inowrocławiu, potem w Łodzi [w tle zdjęcia i dokumenty]. 14 czerwca 1944 została zapisana jako więźniarka obozu w Ravensbrück [wzruszenie].
więcej...
mniej

Rytel-Andrianik Artur

Instytut Pileckiego

Film