Irena Jaszczuk (ur. 1926), więźniarka KL Auschwitz-Birkenau oraz KL Bergen-Belsen. Podczas okupacji została wysiedlona ze swoich rodzinnych stron koło Sochaczewa i zamieszkała w Warszawie. Po Powstaniu Warszawskim trafiła do Auschwitz, skąd po sześciu tygodniach przewieziono ją do Bergen-Belsen. Ważyła zaledwie 32 kg, chorowała na dur brzuszny. Skierowana na blok śmierci, dzięki pomocy blokowej i koleżanek z baraku zdołała przetrwać do wyzwolenia obozu.
[00:01:00] – Kontakty z Sue Ryder, msze w jej intencji (Hanna Gronkiewicz-Waltz, biskup Jan Chrapek), jak Sue Ryder zmieniła jej życie
działalność Sue Ryder
[00:04:00] – Rodzice, wysiedlenie, ucieczka do Warszawy. Działalność brata, fabryka na Krochmalnej. Tajne komplety. Praca na punkcie rozdzielczym w tramwajach warszawskich (Doboszówna, Krycka – koleżanki z pracy)
[00:09:00] – Powstanie Warszawskie, Krochmalna 87, Wola. Bracia walczą z bronią w ręku, pani Irena jako wolontariuszka. Przychodzenie rodzin do kwasiarni, gdzie była woda
[00:12:00] – Wypędzenie z Warszawy podczas Powstania Warszawskiego. Strach przed egzekucją, myśli o tym, jak próbować przeżyć. Punkt rozdzielczy na Wolskiej, Dworzec Zachodni. Je suchary nasuszone przez matkę podczas PW
[00:14:00] – Losy braci podczas Powstania
[00:19:00] – Ucieczki z transportu, obóz przejściowy w Pruszkowie. Transport do Auschwitz, pomoc ludzi na stacjach, dawanie wody i chleba. 6 tygodni w Auschwitz (blok 18, 31)
[00:20:00] – Transport do Bergen-Belsen, tu spędziła 7,5 miesiąca. Opis warunków obozowych, orkiestra obozowa, apele
[00:21:00] – Bergen-Belsen, wzmianka o filmie
[00:22:00] – Precyzuje, że była w Brzezince. W czasie transportu kolejarz chce ją zabrać do rodziców do Breslau, bo „tu może nie przeżyć”
[00:24:00] – Pobyt w Brzezince, obserwuje ze współwięźniarkami transporty przybywające do obozu. Praca w Bergen-Belsen. Ma ścięte do gołej skóry włosy, w Oświęcimiu szuka szyby, chce się zobaczyć, nie umie się rozpoznać
[00:25:00] – Bergen-Belsen. Lageraltester Stenia (“ona jest panią świata, nieba i ziemi”) przywieziona z Auschwitz. Warunki życia w B-B. Praca w komandzie (pani Sochowa, Roszkowska, Marysia, Krysia – koleżanki). Wożenie brukwi z pola, kapo Żyd holenderski, jednorazowa pomoc Ukrainek, rozmowa z Jadwigą Krasińską („Irena, dlaczego nie płaczesz?...”)
[00:31:00] – Przywiezienie chleba do obozu. Widok zmarłych więźniów. Muzułman mówi, że musi umrzeć, patrzy na chleb
[00:33:00] – Transport z Buchenwaldu, więźniowie rzucają się na brukiew, kucharz bije ich szpadlem
[00:33:00] – Zachorowuje na dur brzuszny, blokowa spisuje ją na blok śmierci. Waży 32 kilo. Idzie na blok śmierci, ale wraca do blokowej (Maria z Poznania), która wpisuje ją na stan więźniów. Koleżanki pomagają jej podczas apeli
[00:37:00] – Wyzwolenie obozu, słyszy odgłosy, ale nie ma siły wyjść z baraku. Blokowa, która ją uratowała, leży chora w szpitalu („ona mi uratowała życie, ale ja jej nie mogłam”)
[00:40:00] – Współwięźniarka Zośka, która opiekowała się panią Ireną, a potem sama zachorowała
[00:42:00] – „Anioł stróż, co czuwał nade mną”
[00:43:00] – „Metryczka” (niepełna), o swoim wieku, umieranie ojca. Śmierć syna. O drugim synu (ur. 1948)
[00:47:00] – Po wyzwoleniu Bergen-Belsen. Powrót do wątku Zośki, rozdzielenie się z nią, szukanie jej i jej rodziny
[00:49:00] – Cd. po wyzwoleniu Bergen-Belsen, pójście z bańką po zupę, zapoznanie przyszłego męża (major Bomba)
[00:51:00] – Edukacja w powojennej Polsce: matura
[00:52:00] – Losy braci w Powstaniu Warszawskim (wszyscy przeżyli)
[00:54:00] – Wyjście za mąż w Bergen-Belsen (6.10.1945), losy męża (Zamek lubelski, Majdanek, Dora, Buchenwald, Mittelbau, Bergen-Belsen). Przyjazd do Polski w 1947 roku. Plany wyjazdu do Ameryki. Zamieszkanie w tym samym miejscu, co gen. Maczek. Śmierć męża (Stefan) w 1975 roku
[00:57:00] – Cd. „metryczki”
more...
less
Pilecki Institute Library in Warsaw
ul. Sienna 82
Mon - Fri 8:00 - 16:00
(+48) 22 182 24 75
Reading Room of the Augustów Branch of the Pilecki Institute
ul. 3 Maja 16
Tue, Thu 09:00 - 16:00
(+48) 502 461 075
Berlin Branch of the Pilecki Institute
Pariser Platz 4a
Tue - Fri 10:30 - 17:30
(+49) 30 275 78 955
New York Branch of the Pilecki Institute
92 Greenwich Street
Mon - Fri 10:00 - 16:00
(+1) 917 655 9918
This page uses 'cookies'. More information
In the Pilecki Institute Archives we gather and make available digital versions of various documents. All of them describe the fates of Polish citizens who experienced two totalitarianisms – the German and the Soviet – in the 20th century. We acquire digital copies of documents held by numerous domestic and foreign institutions: the Bundesarchiv, the United Nations Archives, the British National Archives and the Polish State Archives. In this way we are building a knowledge base and a hub for comprehensive research on the Second World War and the dual occupation of Poland – for scholars, journalists, people of culture, families of the victims and witnesses to the crimes, as well as all history enthusiasts.
Our website archiwum.instytutpileckiego.pl presents a complete collections catalog. They can be easily navigated thanks to the full-text search engine and descriptions attached to all items. Access to the content is possible only at the reading rooms of the Pilecki Institute’s Library in Warsaw and Berlin, where our employees help with general inquiries regarding the collections, help users navigate our online catalogs, and enable access to materials subject to availability restrictions.
Some documents, such as those from the Bundesarchiv or the KARTA Center, are subject to restrictions resulting from agreements between the Institute and the transferring institutions. After arriving at the Library, visitors must sign relevant declarations granting access to documents exclusively on site. Information on access restrictions is included in the Library’s regulations. Before the visit, we encourage you to familiarize yourself with the scope and structure of our archival, library and audio-visual resources, as well as with the visiting rules and regulations concerning the use of the collections.
Everyone interested in using our collections is invited to the Pilecki Institute Library in Warsaw and the Reading Rooms of the Augustów, Berlin and New York Branches. Their contact details can be found here. Remote access to some materials from the Pilecki Institute Archives is also possible. We also ask that you read the rules for visiting and accessing the collections in advance.
Please read the privacy policy. Using the website is a declaration of an acceptance of its terms.