Borodyjuk Jan cz. 2
Jan Borodyjuk (ur. 1952, Główczyce) urodził się na Ziemiach Odzyskanych jako syn żołnierza kampanii wrześniowej 1939 roku. Jako nastolatek zajmował się amatorsko fotografią, działał w harcerstwie i trenował judo i boks. W latach 1972-1974 roku służył w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Obrony Przeciwlotniczej w Koszalinie. Od sierpnia 1980 roku wspierał NSZZ „Solidarność”. Podczas demonstracji w Nowej Hucie 13 października 1982 roku był świadkiem zastrzelenia przez ZOMO 20-letniego Bogdana Włosika. W latach 80. wielokrotnie fotografował demonstracje niezależne, był szykanowany za działalność opozycyjną. Pod fałszywym zarzutem paserstwa został w 1986 roku aresztowany i spędził blisko dwa lata w więzieniach.
more...
less
[00:00:10] Rodzice boh: Józef i Helena z d. Grudniewska. Babka boh., Lucyna Grudniewska z d. Podlodowska, przyjechała na Ziemie Odzyskane z 19-letnią córką w 1948 r., z walizką pełną pieniędzy w banknotach 50 i 100-markowych. Wspomnienie zamożności rodziny.
[00:03:00] Rodzina babki miała przed wojną kilka wsi w okolicy Bałtowa (Pętkowice, Wólka Pętkowska). W kryzysie lat 20-tych propaganda skłoniła ludzi do wymiany złota na marki. Za 100 marek można było wówczas kupić krowę. Walizka ważyła ok 40 kg.
[00:05:30] Siostra boh. odkryła, że rodzice babki pochodzili od Doroty Podlodowskiej, żony Jana Kochanowskiego.
[00:07:00] Matka boh., Helena, z powodu panującego kryzysu, musiała iść w wieku 7 lat na służbę do państwa.
[00:08:00] W czasie okupacji matka i babka boh. wspierały partyzantów w województwie kieleckim. Ojciec boh. służył w 84 Pułku Strzelców Poleskich w Pińsku.
[00:11:30] W Objeździe nie było antagonizmów między rdzenną ludnością niemiecką i nowymi osadnikami polskimi. Niemiecki kowal Pranga zrobił boh. sanki.
[00:13:00] Akcja „Wisła” nie dotknęła terenów Objazdy. W miejscowościach [gminy Smołdzino], które były zasiedlane przez Ukraińców, było niespokojnie, wybuchały bez powodu pożary itp. Waśnie między Ukraińcami i palenie sobie nawzajem zabudowań gospodarczych.
[00:15:15] Wsie zasiedlane przez Ukraińców: Gardna wielka, Smołdzino, Kluki. Książka pt. „Czarny Bóg” Krzysztofa Wrońskiego opisuje powojenną sytuację we wsi Smołdzino oraz Kluki, gdzie mieszkańcy byli represjonowani przez władze.
[00:17:00] Włynkowo i Włynkówko k. Słupska też zostały zasiedlone przez Ukraińców, ich córki miały zakaz wiązania się z Polakami.
[00:18:00] Objazda była częścią PGR kombinatu Objazda. 60 procent mieszkańców działała jako rolnicy prywatni, pozostała część pracowała w PGR. Obydwie grupy nie integrowały się.
[00:20:00] Brat mieszkanki Rowów był poszukiwany przez KBW za działalność „wywrotową”. Uciekł przez Bornholm do Szwecji. Poza tym wydarzeniem boh. nie słyszał o prześladowaniu ludzi przez służby w latach 50.-70.
[00:21:40] W szkole podstawowej w latach 60. działały zastępy harcerskie i dzieci zapisywały się do nich masowo. Działalność ZMW (Związek Młodzieży Wiejskiej), potem Socjalistycznej (ZSMW), boh. został wybrany jej przewodniczącym.
[00:24:00] Prywatni gospodarze na terenie Objazdy nie byli szykanowani, jedynie w latach 70., w epoce Gierka, dostali domiary.
[00:25:00] Proces wywoływania zdjęć przez boh. w latach 60. Roman Zub był lokalnym działaczem społecznym, fotografem, kierownikiem biblioteki, organistą i nauczycielem muzyki.
[00:26:30] Zdjęcia Romana Zuba robione techniką czarno-białą stały się inspiracją dla boh. do robienia własnych zdjęć. Początki fotograficzne boh. Zakup aparatu Smjena-8. Bolesław Szczepański miał pracownię fotograficzną w Słupsku, boh. wywoływał u niego filmy.
[00:30:00] Wydarzenia grudniowe 1970 w Słupsku. W tamtym czasie boh. jeździł codziennie do Słupska do szkoły. Idąc rano do szkoły widział zbite szyby wystawowe, na ulicach chodziły patrole MO i ORMO.
[00:31:10] Słuchacze słupskiej Szkoły Milicji zostali wykorzystani do tłumienia strajków w Stoczni Gdańskiej.
[00:32:20] Trenerzy boksu: p. Włodkowski i Renikowski [T. Rynkowski]. Klub Sportowy „Czarni-Słupsk”. Powołanie boh. do wojska i dołączenie do Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Obrony Przeciwlotniczej.
[00:34:30] Uczestnictwo boh. w zajęciach dżudo w Gwardii Koszalin. Trener Kazimierz Kołodziejski. Cofnięcie zgody dowódcy jednostki na trening boh. Po wyjściu z koszar boh. dołączył do klubu zapaśniczego Piast Słupsk. Trenował tam 6 lat.
[00:36:00] Trener K. Kołodziejski przeszedł do klubu Gryf Słupsk i boh. przeniósł się do niego. Trenował tam do lat 80. i uzyskał czarny pas po międzynarodowych zawodach w Gdyni.
[00:38:20] Osiągnięcia sportowe boh. Zawodnik Janusz Pawłowski pokonał boh., później był medalistą olimpijskim.
[00:40:40] „Fala” w wojsku była zjawiskiem powszechnym – było to prymitywne wyżywanie się starszych żołnierzy nad młodszymi rocznikami. Boh. doświadczał szykan.
[00:42:30] Kapral, który najbardziej poniewierał boh. nazywał się Kusiak, pochodził z Bolesławca. Drugi to Jarząbek. Boh. postanowił zemścić się na nich. Zorganizował grupę, która zaatakowała Kusiaka, gdy wracał nielegalnie od narzeczonej. Został pobity pasami.
[00:46:00] Od czasu „trzepania futra” Kusiak spokorniał, inni kaprale również, zjawisko „fali” w jednostce ustało. Na taśmie krawieckiej żołnierze odmierzali dni do wyjścia do cywila.
[00:50:00] Boh. wychodził bez przepustki z koszar, aby wracać do Objazdy. Ściganie boh. i kolegi przez funkcjonariuszy WSW [Wojskowa Służba Wewnętrzna] podczas powrotu pociągiem ze Słupska do jednostki w Koszalinie. [+]
[00:58:30] W 1988 na komisariacie w Ustce namawiano boh. do współpracy. W lutym 1988 boh. wyszedł z więzienia, na które został skazany w 1986 przez sędziego Górskiego na podstawie dowodów sfabrykowanych przez milicjantów: Tunina i Włodzimierza Drewniaka.
[01:00:20] Boh. wtedy nie pracował i jeździł VW Sciricco, co mogło irytować MO jeżdżące maluchami. Poranny nalot milicji na mieszkanie boh. w 1986 i przeszukanie lokalu. Wyrok skazujący boh. na 2,5 roku więzienia.
[01:03:10] Boh. był zdruzgotany wyrokiem, wykazywał sędziemu niesprawiedliwość wyroku i postraszył go, że sędzia nie doczeka emerytury. Sędzia tłumaczył się z wyroku.
[01:06:00] Boh. wyszedł warunkowo po dwóch latach. Chciał odwiedzić sędziego z Kępic, ale dowiedział się, że ten choruje na raka, niebawem sędzia zmarł. Po miesiącu od wyjścia z więzienia boh. dostał wezwanie na komisariat w Ustce.
[01:07:20] Propozycja współpracy z MO i straszenie powrotem do więzienia. Boh. odmówił i był obserwowany. Musiał podjąć pracę, zatrudnił się jako kierowca w Wojewódzkiej Kolumnie Transportu Sanitarnego. Jazda próbna boh.
[01:10:00] Egzaminującym był emerytowany milicjant. Podczas jazdy przyszedł komunikat o wypadku we wsi Borzęcino – była to pierwsza interwencja boh. „na sygnale”. Boh. dostał angaż i najwyższą ocenę za jazdę.
[01:13:00] Boh. został skazany za paserstwo. Wcześniej kupił 7 kompletów pościeli od przygodnego handlarza – to wydarzenie dało podstawę do sfabrykowania dowodów przeciw niemu.
[01:15:45] Rzekomo doszło do włamania do domku letniskowego w Rowach, z którego zginęła bielizna pościelowa i kosiarka do trawy.
[01:17:40] Pobyt boh. w areszcie w Słupsku. Ciężkie przeżycia, brak jedzenia i prześladowanie przez klawiszy. Boh. wyciągał chleb z kosza na śmieci. Zamknięto go 24 czerwca 1986 r. [+]
[01:19:50] Drugim dowodem oskarżenia była kradzież kosiarki do trawy. Boh. kupił kosiarkę od kogoś, kto przywiózł ją z Niemiec. Wymienił w niej kabel p. Wojciech Frankiewicz z Kościernicy, potem zeznawał. Adwokatem boh. była p. Anna Bogucka-Skowrońska.
[01:23:00] Po zeznaniach Frankiewicza przed sądem udowadniających własność boh., pani adwokat nie zabrała głosu i boh. został skazany. Po wyjściu z więzienia odwiedził adwokatkę i zapytał, dlaczego nie próbowała go bronić. Odpowiedź adwokatki.
[01:26:30] Zachowania zawodników z Korei Północnej. Na zgrupowaniu boh. mieszkał z Marianem Tałajem, przyszłym olimpijczykiem. Zawodnicy koreańscy rozdawali innym książki o Kim Ir Senie.
[01:28:40] Podczas strajków w sierpniu 1980 boh. pracował w ośrodku wczasowym „Korsarz” w Poddąbiu. Był tam „kaowcem” (organizował imprezy), a po godzinie 22-iej – ochroniarzem. Subkultury młodzieżowe przyjeżdzające do ośrodka.
[01:31:00] W okresie strajków ciężko było zrealizować zaopatrzenie dla ośrodka i jedzenie dla młodzieży, panował duży niepokój, przemieszczały się różne grupy.
[01:32:55] O strajkach 1980 otoczenie boh. wypowiadało się tak jak ówczesna telewizja. Do opozycji boh. przyłączył się dopiero po ogłoszeniu stanu wojennego.
more...
less
See similar materials in the "Chronicles of Terror" testimonies database: