Rzadkosz-Sichelska Janina

Świadkowie Epoki

IP/DF/SE/0315

29 listopada 2018, Biały Dunajec

1:28

Janina Rzadkosz-Sichelska (ur. 1934, Majerczykówka) pochodzi z góralskiej rodziny zajmującej się pasterstwem. Ojciec, Jan Rzadkosz, brał udział w kampanii wrześniowej, wzięty do niewoli trafił na roboty przymusowe do Niemiec, z których wrócił przed zakończeniem wojny. Janina Rzadkosz-Sichelska ukończyła stomatologię, pracowała w Rabie Wyżnej, potem w ośrodku zdrowia w Białym Dunajcu. Prowadziła wraz z mężem Franciszkiem Sichelskim zespół folklorystyczny im. Andrzeja Skupnia Florka, jest autorką wielu książek o tematyce regionalnej. Mieszka w Białym Dunajcu.

[00:00:08] Autoprezentacja boh. urodzonej w 1934 r. w góralskiej rodzinie zajmującej się pasterstwem. Przedstawienie rodziców: Antoniny i Jana.
[00:01:42] Reakcja ludzi na wiadomość o wybuchu wojny, wspomnienie niemieckich samolotów. Ojciec poszedł na wojnę, a matka została z dwiema córkami – konsekwencje posiadania pomarańczowych sweterków. [+]
[00:04:50] Ojciec nauczył się w wojsku pisać i czytać. Mobilizacja przed wojną – pożegnanie z ojcem, który przyszedł do domu w przebraniu. Jego oddział znalazł się w okolicach Krosna – zastrzelenie niemieckiego żołnierza, który miał przy sobie ważne dokumenty. Ojciec dostał się do niewoli, niektórzy z kolegów zostali rozstrzelani, a jego wysłano na roboty do Niederstetten w Niemczech. Traktowanie ojca przez niemieckiego bauera, który interweniował w Wigilię. Ojciec uległ wypadkowi i pozwolono mu wrócić do domu. [+]
[00:18:45] Ojciec oddał swój przedwojenny mundur partyzantom. Spotkania muzyków w domu wuja – przyjście partyzantów na tańce, incydent z niemieckimi żołnierzami. [+]
[00:24:45] Zabieranie krów przez Niemców. Leczenie ojca podczas okupacji – boh. jest autorką artykułu o dawnej medycynie, po wojnie pracowała w ośrodku zdrowia w Białym Dunajcu.
[00:25:44] [Przerwa techniczna, wyciemnienie]
[00:26:25] Rodzice nie chcieli oddać Niemcom ostatniej krowy Łysiny, która była rówieśniczką boh. – okoliczności jej uratowania. Oddawanie mleka Niemcom, kartkowy chleb z trocinami. Boh. będąc studentką pasła latem krowy.
[00:33:25] Boh. wstąpiła do Solidarności służby zdrowia, którą w Zakopanem założyła dr Tarnowska. Współpraca z działaczami „S” na Podhalu, m.in. Jerzym Zacharko. Organizacja mszy za Ojczyznę. Boh. kolportowała ulotki w ośrodku zdrowia w Białym Dunajcu.
[00:39:42] W 1958 r. boh. wyszła za mąż i zainteresowała się historią okolicy, w której zamieszkała. Działalność Konfederacji Tatrzańskiej podczas okupacji, represje niemieckie. Boh. jest autorką wielu książek, m.in. o Maksymilianie Kolbe – losy miejscowej inteligencji: rodziny Zachemskich, prałata Puczki, który został wywieziony do Oświęcimia.
[00:45:28] Na Hali Kopienic pojawił się radziecki skoczek spadochronowy – rannego opatrzyła ciotka, ale niedługo potem zastrzelili go Niemcy. Zachowanie niemieckich turystów, którzy lubili masło. Wejście sowietów – instrukcje matki, która obawiała się gwałtu. Poczęstowanie żołnierzy śmietaną i chlebem z mąki owsianej, którym pogardzili. Zachowanie czerwonoarmistów u bacy – zjedzenie zapasu oscypków, kradzieże. [+]
[00:58:45] Boh. należała do zespołu folklorystycznego – wyjazd w 1974 r. do Francji – podczas przesiadki w Niemczech uciekło dwóch członków zespołu – przesłuchanie boh. i jej męża przez Służbę Bezpieczeństwa. Szykany w okresie PRL. Problemy podczas budowy domu – materiały budowlane spod lady.
[01:00:21] [Przerwa techniczna, wyciemnienie]
[01:00:27] Córka boh., studentka Akademii Rolniczej w Krakowie, brał udział w strajkach studenckich. Wspomnienie partyzanta, który przyszedł do ojca po jego przedwojenny mundur.
[01:07:26] W stanie wojennym działalność zespołu folklorystycznego była zawieszona. Współpraca z Polonią w Stanach Zjednoczonych. Dwaj uciekinierzy z zespołu pisali listy do rodzin i znajomych w Polsce – konsekwencje nie oddania listu córce. Stan wojenny – zabranie dzieci z Krakowa.
[01:14:00] Dwaj uciekinierzy z zespołu dostali w Polsce karę śmierci – kontakty z krajem w czasach Solidarności, wydanie tomu poezji Florka Skupnia.
[01:20:28] Boh. wydaje książki własnym sumptem. Zespół folklorystyczny działał w czasach PRL bez wsparcia finansowego ze strony władz – liczne wyjazdy zagraniczne.
[01:22:00] Działalność w Solidarności – wyjazdy do Mistrzejowic, Nowej Huty, Warszawy. Pomoc taksówkarza Jana Stramy. Boh. napisała książkę o księdzu Jerzym Popiełuszko – wyjazdy na rocznice i pielgrzymkę.
more...
less

Zbroziński Piotr

Instytut Pileckiego

Film